Lex Lijs 1

Lex Lijs

Geplaatst op Categorieën Sterke verhalen

Als de tijd stilstaat…

Hotspots editie 22

Nog nooit heb ik zoveel klokken bij elkaar gezien. Het huis van Lex Lijs staat er vol mee. In de hal, in de keuken, op de tafels, op de kasten en er ligt zelfs een klok op de bank. Om klokslag elf beginnen ze allemaal geluid te maken. Lex hoort het volgens mij niet eens meer en vertelt rustig verder over zijn nostalgische beroep.

Tekst: Lilian van de Kamp

 

Hoe noemen we uw beroep?

“Ik ben ambachtelijk klokkenmaker en sinds kort behoor ik ook tot de Register restauratoren. Daarvan zijn er maar enkelen in Nederland op het gebied van uurwerken, dus ik ben erg trots dat ik daar bij hoor. Wat het inhoudt? Het is een vereniging van restauratoren die aan allerlei eisen en ethische normen moeten voldoen. Ten eerste wordt je bedrijf en manier van werken doorgelicht en er wordt bekeken of je kapotte of ontbrekende onderdelen van antieke klokken met de juiste materialen vervangt of opnieuw vervaardigd, waardoor de authenticiteit van de klok niet wordt aangetast. Daarnaast is de juiste afwerking belangrijk. Wij worden bijvoorbeeld ingeschakeld door musea of verzamelaars die een collectie antieke klokken hebben. Maar daarnaast werk ik natuurlijk ook gewoon voor particulieren die een antieke klok willen laten restaureren.”

Hoe bent u op het idee gekomen om dit werk te gaan doen?

“Toen ik zestien was volgde ik in eerste instantie de opleiding autotechniek. Door een handicap aan mijn been, loop ik moeilijk en moest ik een zittend beroep zoeken. Toen ben ik me gaan omscholen naar horlogemaker en klokkenmaker en heb de opleiding gevolgd aan de Horlogemakersvakschool in Hoorn. Dit zou een zittend beroep moeten zijn, maar dat is het beslist niet. Horlogemaker natuurlijk wel, want dat doe je aan tafel, maar met de wat grotere klokken kun je niet blijven zitten. Maar het gaat goed gelukkig en ik doe het nu al ruim veertig jaar.”

Is het een uitstervend beroep?

“Ja, helaas wel. Ik weet dat er zo’n tien jaar geleden nog maar enkele aanmeldingen waren voor de Horlogemakersvakschool, dus was dat betreft is er weinig nieuwe aanwas. Ik hoop dat mijn zoon er wel verder mee wil gaan, hij werkt nu ook al mee en leert van mij in de praktijk.”

Wat is de meest bijzondere klok die u heeft gerestaureerd?

“Ik vind vrijwel alle klokken die ik gerestaureerd heb bijzonder en alles valt wat mij betreft ook te restaureren, mits het kwaliteit is. De oudste klok die ik heb gerestaureerd was een Gotische klok uit 1540 met een ijzeren uurwerk. Omdat deze klok zo oud is, zijn er nog maar heel weinig van te vinden, wat hem ook meteen heel kostbaar maakt. De meeste klokken die ik restaureer komen uit de tijd van 1650 tot 1900. Friese staartklokken, Friese stoelklokken, stoelschippertjes, Hollandse staande klokken, tafelklokken met of zonder speelwerk of Engelse pubklokken. Daarna kwam de periode van fabrieksklokken en in 1900 begon de art deco tijd, die ook een aantal hele bijzondere klokken heeft voortgebracht.

Gaat u zelf ook op zoek naar zulke klokken?

“Ik werk regelmatig voor verzamelaars en help ze ook met zoeken naar unieke klokken. Via internet en relaties kom ik regelmatig unieke en zeldzame exemplaren tegen. Daarnaast ga ik natuurlijk naar beurzen, maar daar betaal je vaak veel meer, omdat die vondsten natuurlijk al gedaan zijn.”

Wat is de waarde van een unieke klok?

“Hoe minder er nog van zijn, hoe kostbaarder ze worden. Sommigen klokken hebben een waarde van meer dan een ton, maar die zijn alleen weggelegd voor de vermogende verzamelaars.”

Ik ben gefascineerd door de vele antieke klokken, uurwerken, mechanismen, tijdsaanduidingen, zakhorloges en maanstanden die Lex mij laat zien, op internet of in zijn huis. Hebben mijn ouders op zolder ook niet zo’n ouderwetse staartklok liggen van opa? Toch maar eens afstoffen en bestuderen, want misschien is het wel een stuk uniek antiek… Dan komt zijn hond de kamer binnen en vindt dat hij ook wat aandacht verdient. “Rolex, op je plek!” Rolex? Ik had natuurlijk niets anders verwacht bij een ambachtelijke klokkenmaker.