Gerard Kemkers 1

Gerard Kemkers

Geplaatst op Categorieën Sterke verhalen

Liefhebber met passie

Hotspots editie 17

Tekst: Marco Jansen
Fotografie: Henk Merjenburgh

In zijn vrije tijd mag hij graag fietsen en neemt zijn gezin een belangrijke plaats in, maar schaatscoach Gerard Kemkers (43) wil zijn tijd als hij van huis is zo efficiënt mogelijk besteden. “Op reis ben ik een ’24 uurs-coach’. Ik hanteer doorgaans de regel dat ik thuis wil komen zonder werk mee te nemen. Daarom kan ik mijn planning en administratie ook beter op reis doen; de tijd onderweg gebruik ik om hard te werken.”

Moskou

Op de terugreis naar huis van een vierdaagse trip naar Moskou doet Kemkers Ermelo even aan, voor een bakje koffie in de spuiterij van sponsor Cor van Winkoop. “Het is wel een uitputtingsslag geweest, de hotelkamer was enorm heet, doordat het geen open raam had en de airco was slecht. Dan maak je hele slechte nachten. ?Terug hebben we wel héél lang in de bus gezeten en het in-checken ging in heel gebrekkig Engels. Ze laten je rustig een kwartier wachten bij het loket.
Vanaf 1984 heb ik zo’n één keer per vijf jaar Moskou en jaarlijks Berlijn bezocht. Ik ben in het Moskou van de communistische tijd geweest. Ik kan me de grensovergang, waarbij iedereen uitkwam op één lange straat naar West-Berlijn, ook nog goed herinneren. De mentaliteit is veranderd. De schaatsers van nu zien kinderen met Blackberry’s, Pringles chips en blikjes Fanta op de tribune en er dendert westerse muziek door de schaatshal heen. Het Rode Plein van Moskou heb ik deze keer niet gezien. ?Je krijgt wel iets mee van de cultuur, maar de hoofdmoot van zo’n trip is reis-hotel-ijsbaan. Natuurlijk heb je wel eens tijd voor jezelf, maar je bent op werkreis, niet op vakantie. Het is geen cultuuruitje.”

Meer dan een coach

Het beroep schaatscoach: het is zijn passie, maar ook een intensief bestaan. “Ten eerste zit je in een Olympisch seizoen 254 nachten per jaar in een hotel. Daarnaast ben je met mensen bezig. Zeven tot tien individuele topsporters met elk een uniek karakter. Langzaam maar zeker is het een soort liefde geworden. Ik vind het fantastisch om jonge mensen te helpen: wegwijs te maken om het beste uit zichzelf te halen. Die momenten herken ik uit mijn ?eigen topsportleven.
In vergelijking met mijn lange carrière als coach was dat trouwens maar een ‘carrière’tje’. Maar het topsportkwaaltje heb ik wel overgehouden: ik ben niet snel tevreden. Ik heb de ambitie om te winnen en de interne drive om alles goed te doen. Dat ik op deze plek terecht ben  gekomen is voor mij een lot uit de loterij. Daarbij is de ‘TVM-familie’ zo’n warm nest: er heerst een echte klik. Je moet je thuis voelen, dan merk je dat je grenzen kunt verleggen.”

“Ik ben allang niet meer alleen een coach. Mijn vak bestaat uit drie onderdelen, namelijk trainer, coach en manager. Bij het eerste ben je bezig met de wetenschappelijke kant, het fysiek sterk maken van het lichaam door een goede opbouw van trainingseenheden. Als coach gaat het om de interactie met het individu, waarbij je door een juiste omgang het beste uit de schaatsers haalt.  Tegenwoordig ben ik als manager/directeur de baas van dit ‘reizend circus’. Ik merk dat het leiding geven nog de meeste tijd kost en zit ook veel uren te schrijven achter mijn bureau. Wat de mensen op tv zien, is maar een klein stukje van wat ik doe. Maar ik heb me in de positie gemanoeuvreerd dat ik ook die verantwoordelijkheid heb.

Niet alleen op het ijs, ook daarbuiten moeten we als ploeg laten zien dat TVM een unieke ‘case’ is. De input van zeer ambitieuze sporters als Sven Kramer en Ireen Wüst is daarbij erg belangrijk. Het gaat erom de uitstraling van een A-merk te willen hebben. Zo lijkt een schaatsploeg met een eigen vrachtwagen heel decadent. Maar dat wij rondrijden met een vrachtwagen waar we in trainen, is net even anders dan steeds trainen op andere apparaten in verschillende fitnessruimtes. Daar zit geen lijn in, waardoor je moeilijker je opbouw kunt doorzetten. Ook biedt het als transportmiddel bij langere trips de ruimte om alle bagage mee te nemen, dus om praktisch flexibeler te zijn.”

Kemkers droomde al langer van een mobiele krachttrainingsruimte. “Tijdens een langebaan WK in Göteborg vertelde ik dat als onderdeel van mijn verhaal aan Erik Schiphorst, toen directeur Volvo Trucks Nederland en nu directeur bij TVM. Zes weken later belde hij met de mededeling: ‘Ik heb een vrachtwagen voor je.’ Ik kon het niet geloven. Zo zijn we ook in aanraking gekomen met Cor van Winkoop, die met zijn bedrijf de auto gespoten heeft en voorzien van reclamebelettering. Andere partijen hebben de inrichting en aankleding van binnen verzorgd. We hebben een prachtige truck die ons geen cent heeft gekost.”

Sven Kramer

23 februari 2010, Richmond Olympic Oval, Vancouver. Wat een nieuw hoofdstuk had moeten worden in de successtory van schaatscoach Kemkers, werd een zwarte bladzijde die nog lang in zijn geheugen gegrift zal staan. De foute wissel van Sven Kramer op de tien kilometer schaatsen tijdens de Olympische spelen, waarbij de coach zijn pupil de verkeerde binnenbocht instuurde, was wekenlang onderwerp van gesprek en Kemkers werd daarbij niet gespaard. Het palmares aan medailles dat de schaatsers onder zijn leiding hadden behaald was even niets meer waard. “In een lange periode van vijftien jaar coachen aan de top kan er een keer iets mis gaan.”

“Het was een grote fout die niet had mogen gebeuren. Maar na dat voorval telde mijn reputatie niet meer; dat gevoel had ik heel sterk. Ik stelde me gelijk open voor de pers, maar kreeg het idee dat de media iets zochten om tegenwicht aan die successen te bieden. Dat je ook met twee keer goud terugkomt, daar weigert men een gezicht aan te geven. Het wordt volledig overschaduwd door dat unieke moment, een stuk sportgeschiedenis. De suggestieve berichtgeving was heel onprettig en heeft een enorme impact op mij gehad, want ik vond het onrechtvaardig.
Van de nasleep heb ik meer last gehad dan van het moment zelf. Maar de media konden het publiek niet in een hoek zetten. De mensen hadden er hun eigen gevoelens bij en zijn hun hart gevolgd. Het was op dat moment juist heel prettig om onder het publiek te zijn. Langzaam komt de slijt ook in de media.”

“Ik las altijd wat er over mijn sporters geschreven werd, dat vond ik onderdeel van het profbestaan. Maar sinds dit incident lees ik geen kranten meer. Ik vind het weinig toevoegen, het kost vaak energie. Een topsporter kiest niet bewust voor de media zoals de artiestenwereld. Het komt erbij, want de focus ligt op de beste willen zijn je sport.
Ik wens op het hoogste niveau te werken, dus de uitvoering van de coaching moet dat ook zijn. Natuurlijk had ik liever op een kleiner platform geleerd dan op dit wereldwijde platform. Het is een doemscenario voor iedere coach. Maar je moet niet in tegenslagen blijven zitten, je moet er beter uitkomen door er een les uit te trekken en er uitdagingen in te zien.”

In kleine kring is het incident volgens Kemkers goed verwerkt. “Hoewel de communicatie tussen Sven en mij in de eerste dagen erna wel moeilijk was. Maar in onze relatie is niks veranderd, die is nog steeds prima.”

“Ik vind het jammer dat we dat door de bovenbeenblessure van Sven momenteel niet op de baan kunnen laten zien. Ik heb veel sms’jes uit de politieke top en de top van het bedrijfsleven gekregen waaruit respect sprak over hoe wij dit hebben opgelost. Men ziet het als voorbeeld, maar dat is slechts een pleister op een diepe wond. Er was het zeer succesvolle tijdperk Sven Kramer van 2006 tot 2010 en toen kwam er een kink in de kabel. Dat is geweest, het doel is nu om nieuw elan in het team te krijgen. We werken toe naar de Olympische Spelen van 2014 in Sotchi en er komen nog veel EK’s en WK’s voorbij.  Hoe blijven we winnen en krijgen we weer die successen? We gaan het twaalfde jaar in met TVM en willen graag die unieke case blijven.”